សេរីភាពសារព័ត៌មានកំពុងរងការគំរាមកំហែង»: លោក ពុយ គា ជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរពិនិត្យឡើងវិញនូវវិធានការចាប់ខ្លួន ខណៈសង្កត់ធ្ងន់លើកាតព្វកិច្ចវិជ្ជាជីវៈតាមច្បាប់ 

**ភ្នំពេញ៖** ប្រធានក្លឹបអ្នកកាសែតកម្ពុជា (CJC) លោក ពុយ គា បានចេញសារដាស់តឿនដ៏មុតមាំមួយ ដោយបានលើកឡើងពីភាពចាំបាច់នៃការរក្សាខ្ពស់នូវក្រមសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវវិជ្ជាជីវៈរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ខណៈជាមួយគ្នានេះ លោកក៏បានអំពាវនាវដល់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឱ្យមានការថ្លឹងថ្លែងច្បាស់លាស់ចំពោះវិធានការរឹតបន្តឹងលើអ្នកសារព័ត៌មាន។ ការសង្កត់ធ្ងន់របស់លោក គឺផ្តោតលើភាពចាំបាច់នៃការអនុវត្តនីតិវិធីកែតម្រូវ និងការប្តឹងផ្តល់តាមផ្លូវតុលាការជាធរមាន ជាជាងការប្រើប្រាស់វិធានការចាប់ខ្លួនភ្លាមៗ ដែលអាចបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេរីភាពសារព័ត៌មាន និងរូបភាពនៃប្រទេសជាតិទាំងមូល។

លោក ពុយ គា បានទទួលស្គាល់ថា អ្នកសារព័ត៌មានគឺជាតួអង្គស្នូលដ៏សំខាន់ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានតួនាទីជាអ្នកតាមដាន និងជាអ្នកឃ្លាំមើលចំណុចអសកម្ម ឬអវិជ្ជមាននានា ដើម្បីជំរុញឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធធ្វើការកែប្រែ និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា អ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួនតូចនៅតែបន្តបង្ហាញភាពអសកម្ម ដោយការសរសេរព័ត៌មានផ្អែកលើពាក្យសំដី ឬដំណឹងដែលខ្លួនទទួលបានដោយខ្វះការផ្ទៀងផ្ទាត់ត្រឹមត្រូវ និងការថ្លឹងថ្លែងពាក្យពេចន៍ប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ។ ការខកខានក្នុងការគោរពតាមវិជ្ជាជីវៈនេះ នឹងនាំឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានរូបនោះប្រឈមមុខនឹងការប្តឹងផ្តល់តាមផ្លូវច្បាប់ ឬតម្រូវឱ្យធ្វើការកែតម្រូវជាបន្ទាន់។ យោងតាម **ច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន** នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់អំពីយន្តការនៃការកែតម្រូវ (Right of Reply) សម្រាប់ការបោះពុម្ពផ្សាយព័ត៌មានខុស ឬមិនពិត ដែលជាវិធានការសកលមួយត្រូវបានអនុវត្តជាទូទៅ ដើម្បីធានានូវតុល្យភាព និងយុត្តិធម៌ព័ត៌មាន។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ការខូចខាតកេរ្តិ៍ឈ្មោះដោយសារកំហុសជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងការបាត់បង់ជំនឿទុកចិត្តពីមហាជន និងការបណ្តេញចេញពីស្ថាប័ន គឺជាផលវិបាកធម្មតា ដែលអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ខ្លួន។

ចំណុចគន្លឹះដែលលោក ពុយ គា បានលើកឡើងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ គឺការស្នើសុំឱ្យអាជ្ញាធរ និងស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចពិនិត្យមើលឡើងវិញនូវការអនុវត្តវិធានការមួយចំនួន ដែលហួសពីភាពចាំបាច់ផ្នែកច្បាប់។ លោកបានលើកឡើងថា ចំពោះករណីដែលមិនមែនជាបទល្មើសជាក់ស្តែង ឬបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌធ្ងន់ធ្ងរនោះ **ការប្រើប្រាស់វិធានការចាប់ខ្លួន និងវាយខ្នោះភ្លាមៗ** នឹងបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សេរីភាពសារព័ត៌មាន ដែលជាសិទ្ធិមូលដ្ឋានធានាដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ការអនុវត្តបែបនេះ មិនត្រឹមតែដាក់សម្ពាធផ្លូវចិត្តដល់អ្នកសារព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យរូបភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជារងការខូចខាតបន្ថែមទៀត ទាំងក្នុងក្របខណ្ឌជាតិ និងអន្តរជាតិ។ លោក ពុយ គា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា យន្តការផ្លូវច្បាប់ស្តីពីការប្តឹងបរិហារកេរ្តិ៍ និងការទាមទារសំណង បានត្រៀមរួចជាស្រេចហើយសម្រាប់ការដោះស្រាយវិវាទព័ត៌មាន។ ការប្តឹងទៅតុលាការ គឺជាវិធានការផ្លូវការដែលមានភាពត្រឹមត្រូវ និងអាចទទួលយកបានតាមលក្ខណៈប្រជាធិបតេយ្យ។ ការចាត់វិធានការដោយហួសហេតុ ក្នុងករណីដែលច្បាប់អនុញ្ញាតឱ្យមានការកែតម្រូវជាមុន គឺជាទង្វើមួយដែលផ្ទុយពីស្មារតីនៃ **មាត្រា ៤១ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ** ដែលធានានូវសិទ្ធិសេរីភាពខាងសារព័ត៌មាន។

ជាសរុប លោក ពុយ គា បានអំពាវនាវដល់ភាគីទាំងអស់ ទាំងអ្នកសារព័ត៌មាន និងអាជ្ញាធរ ឱ្យគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវគោលការណ៍នីតិរដ្ឋ។ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវតែបង្កើនការទទួលខុសត្រូវ ត្រួតពិនិត្យភាពត្រឹមត្រូវនៃព័ត៌មាន មុននឹងធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ។ ចំណែកអាជ្ញាធរវិញ ត្រូវអនុវត្តវិធានការដោយឈរលើមូលដ្ឋានសមាមាត្រ និងគោរពពេញលេញនូវយន្តការដោះស្រាយវិវាទដែលបានចែងក្នុងច្បាប់ជាធរមាន ជាពិសេសច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន និងគោលការណ៍សេរីភាពបញ្ចេញមតិក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ការធ្វើបែបនេះ នឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់កិត្យានុភាពនៃនីតិរដ្ឋរបស់កម្ពុជា និងធានានូវបរិយាកាសមួយដែលសេរីភាពសារព័ត៌មានអាចរីកចម្រើនប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។